حطیم بهترين مكان هاى مسجدالحرام
مسجدالحرام حرمت و عظمتى وصف ناشدنى دارد، اما تمامى مكان هاى آن يكسان و برابر نيست، بلكه بعضى مواضع مسجد نسبت به ديگر اماکن آن، رجحان و برترى دارد. روايات در اين زمينه، محله اى متفاوتى را بيان كرده اند.
ابوحمزه ثمالى از امام سجاد (ع) سؤال می كند كه كدام بقاع از مسجد افضل است؟ امام (ع) می فرمايد: «بهترين بقاع مسجدالحرام، ما بين ركن و مقام است». منظور حطیم است.
البته ركن در روايات معمولًا به دو محل اطلاق می شود: گاهى به حجرالاسود و گاهى به ركن يمانى؛ ولى باتوجه به روايات ديگر، احتمالًا مراد از ركن در اين حديث همان حجرالاسود باشد.
ابوعبيده نیز همين سؤال را از امام صادق (ع) می پرسد، امام (ع) در پاسخ می فرمايد: «نماز و دعا در تمام مسجد خوب است، اما بهترين محل مسجد، بين باب (درب کعبه) و حجرالاسود (یعنی حطیم) است». بر اين اساس، افضل بقاع مسجدالحرام، محدوده حطيم می باشد، چنانكه امام صادق (ع) در حديثى ضمن اشاره به همين مطلب می فرمايد: «همانا با فضيلت ترين مكان های روى زمين، حطيم است».
همچنین امام باقر(ع) از اصحاب خود سوالاتی پرسیدند که در این میان امام (ع) فرمود: «آيا می دانيد كدام قطعه زمين، در نزد خداوند بامنزلت تر است؟». هيچ يك از شاگردان و اصحاب پاسخى نگفتند. خود ايشان، چنين پاسخ دادند: «آن، مكّه است كه خداوند، آن را به عنوان حرم خويش، پسنديده و خانه خود را در آن قرار داده است» و سپس فرمود: «آيا می دانيد كه در نزد خداوند، حرمتِ كدام مكان مكّه، بيشتر است؟».
باز هم كسى از آنان چيزى نگفت. باز حضرت فرمود: «آن، مسجد الحرام است» و سپس پرسيد: «آيا می دانيد حرمتِ كجاى مسجد الحرام، بيشتر است؟». كسى از ما پاسخ نداد. خود ايشان فرمود: «ميان ركنِ حجرالأسود و مقام ابراهيم و درِ كعبه. اين جايگاه، حَطيم اسماعيل است. آن، جايى است كه اندك گوسفندانش را غذا می داد و در آن، نماز می خواند».
ابو عُبَيده میگوید: از امام صادق (ع) پرسيدم: آيا نماز در همه جاى حرم، يكسان است؟ فرمود: «اى ابو عبيده! نماز در همه جاى مسجدالحرام، يكسان نيست. چگونه در همه جاى حرم، يكسان باشد؟». پرسيدم: پس كدام جايش برتر است؟ فرمود: «ميان درِ كعبه و حجرالأسود».
امام صادق (ع): اگر برايت فراهم شد كه همه نمازهاى واجب و غير واجب را در حَطيم بخوانى، بخوان؛ چرا كه برترين جاى نقطه روى زمين است.
زراره می گوید: از امام صادق (ع) پرسيدم: مردى در مكّه نماز می خوانَد. رو به قبله می ايستد؛ ولى مقام ابراهيم را پشت سر خود قرار می دهد. فرمود: «اشكالى ندارد. می تواند هر جاى مسجد نماز بخواند، جلوى مقام يا پشت آن، و بهترين جا، حَطيم و حِجر (اسماعیل) و كنار مقام است و حَطيم، مقابل درِ كعبه است».
حسن بن جَهم نیز از امام رضا (ع) پرسيد: كدام جاى مسجدالحرام براى نماز خواندن، برتر است؟ حضرت در پاسخ فرمود: «حَطيم، ميان حجرالأسود و درِ كعبه». گفتم: در مرتبه بعد، كجا برتر است؟ فرمود: «كنار مقام ابراهيم». پرسيدم: در مرتبه بعد، كجا؟ فرمود: «داخل حِجر». پرسيدم: پس از آن، كجا؟ فرمود: «هر جا كه به كعبه نزديكتر باشد».
• از پيامبر (ص) نقل شده است: بهترين و پاك ترين مكان هاى روى زمين نزد خداوند، فاصله ميان ركن اسود و مقام ابراهيم (ع) است كه اين مكان باغى است از باغ هاى بهشت، پس كسى كه چهار ركعت در آن نماز گزارد، از عرش ندا می رسد «اى بنده من، گناهان گذشته ات بخشيده شد».
• از پيامبر (ص) نقل شده كه فرمودند: هرگاه امت پيامبرى هلاك می گرديد، آن پيامبر خود را به مكه می رساند و در آنجا به اتفاق همراهان، به عبادت می پرداخت تا از دنيا می رفت. لذا می گويند در محدوده حطيم؛ يعنى ميان ركن، مقام تا زمزم وحِجر اسماعيل (ع)، 99 تن از پيامبران الهى؛ مدفونند.
• پيامبر خدا (ص): كنار درِ كعبه، جبرئيل، دو بار امام جماعت من شد [و من به او اقتدا كردم].
• ابوبلال مكّى گويد: امام صادق (ع) را ديدم كه بر گرد كعبه طواف كرد. سپس ميان درِكعبه و حجرالأسود، دو ركعت نماز خواند. گفتم: هيچ يك از شما را نديده ام كه اين جا نماز بخواند! فرمود: «اين جا، همان جايي است كه توبه آدم پذيرفته شد».