در داخل مسجد الحرام كنار خانه كعبه حدّ فاصل ركن شمالى و ركن غربى، خانه حضرت اسماعيل بوده است كه در آن قبر مبارك حضرت اسماعيل و مادرش هاجر قرار دارد. مستحبّ است احرام حجّ تمتُّع در حِجر اسماعيل زير ناودان رحمت انجام گيرد، و آنجا مكان دعا واستغفار و طلب رحمت و حاجت می باشد.
زيارت حضرت اسماعيل و هاجر
جهت زیارت حضرت اسماعیل و مادرس جناب هاجر می خوانی:
السَّلامُ عَلى سَيِّدِنا إِسْماعِيلَ ذَبِيحِ اللَّهِ ابْنِ إِبْراهِيمَ خَلِيلِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يا نَبِىَّ اللَّهِ وَ ابْنَ نَبِيِّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يا صَفِىَّ اللَّهِ وَ ابْنَ صَفِيِّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يا مَنْ أَنْبَعَ اللَّهُ لَهُ بِئْرَ زَمْزَمَ حِينَ أَسْكَنَهُ أَبُوهُ بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِ اللَّهِ الْمُحَرَّمِ،
وَ اسْتَجابَ اللَّهُ فِيهِ دَعْوَةَ أَبِيهِ إِبْراهِيمَ حِينَ قَالَ: «رَبَّنا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنا لِيُقِيمُوا الصَّلاةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَ ارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَراتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ»،
سلام بر سرور ما اسماعیل، قربانی خدا و فرزند ابراهیم دوست دار خدا! سلام بر تو ای پیامبر خدا و فرزند پیامبرش! سلام بر تو ای برگزیده خدا و فرزند برگزیده اش! سلام بر تو ای کسی که خداوند برایت چشمه زمزم را جاری ساخت، هنگامی که پدرت تو را در دره ای بی آب و گیاه، نزد خانه محترم خدا ساکن کرد.
و خداوند در حق او دعای پدرش ابراهیم را مستجاب کرد، آن زمان که گفت: «پروردگارا! من برخی از فرزندانم را در این سرزمین بی حاصل، نزد خانه مقدست سکونت دادم. پروردگارا! تا نماز را برپا دارند، پس دل های مردم را به سوی آنان متمایل کن و از میوه ها به آنان روزی عطا فرما، باشد که سپاسگزار شوند.»
السَّلامُ عَلَيْكَ يا مَنْ سَلَّمَ نَفْسَهُ لِلذَّبْحِ طاعَةً لِأَمْرِاللَّهِ تَعالى إِذْ قالَ لَهُ ابُوهُ: «إِنِّي أَرى فِي الْمَنامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ ما ذا تَرى قالَ يا أَبَتِ افْعَلْ ما تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِي إِنْ شاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ» ، فَدَفَعَ اللَّهُ عَنْهُ الذَّبْحَ وَفَداهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ،
السَّلامُ عَلَيْكَ يا مَنْ أَعانَ أَباهُ عَلى بِناءِ الْكَعْبَةِ كَما قالَ اللَّهُ تَعالى: «وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَ إِسْماعِيلُ رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ»،
درود بر تو ای کسی که با کمال اطاعت، جان خویش را برای ذبح در راه خدا تسلیم کردی! آنگاه که پدرت به تو گفت: من در خواب دیدم که تو را ذبح می کنم، نظر تو چیست؟ و تو با روحیه ای سرشار از تسلیم پاسخ دادی: پدرجان! آنچه مأمور شده ای انجام ده، به یاری خدا مرا از صابران خواهی یافت. پس خداوند تو را از ذبح رهانید و فدیه ای بزرگ به جای تو فرستاد.
درود بر تو ای کسی که پدرت را در بنای خانه کعبه یاری نمودی! همانگونه که خداوند متعال در قرآن کریم فرموده است: و [به یاد آور] هنگامی که ابراهیم و اسماعیل پایه های خانه [کعبه] را برمی افراشتند [و دعا می کردند:] پروردگارا! از ما بپذیر که تو شنوای دانایی."
السَّلامُ عَلَيْكَ يا مَنْ مَدَحَهُ اللَّهُ تَعالى فِي كِتابِهِ بِقَوْلِهِ: «وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِسْماعِيلَ إِنَّهُ كانَ صادِقَ الْوَعْدِ وَ كانَ رَسُولًا نَبِيًّا وَ كانَ يَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلاةِ وَ الزَّكاةِ وَ كانَ عِنْدَ رَبِّهِ مَرْضِيًّا»،
السَّلامُ عَلَيْكَ يا مَنْ جَعَلَ اللَّهُ مِنْ ذُرِّيَّتِهِ مُحَمَّداً سَيِّدَ الْمُرْسَلِينَ وَخاتَمَ النَّبِيِّينَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ وَ عَلى أَبِيكَ إِبْراهِيمَ خَلِيلِ اللَّهِ، وَ عَلى أَخِيكَ إِسْحاقَ نَبِيِّ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ وَ عَلى جَمِيعِ أَنْبِياءِ اللَّهِ الْمَدْفُونِينَ بِهذِهِ الْبُقْعَةِ الْمُبارَكَةِ الْمُعَظَّمَةِ،
السَّلامُ عَلَيْكَ وَ عَلى أُمِّكَ الطَّاهِرَةِ الصَّابِرَةِ هاجَرَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكاتُهُ، حَشَرَنَا اللَّهُ فِي زُمْرَتِكُمْ تَحْتَ لِواءِ مُحَمَّدٍ صلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ، وَ لا جَعَلَهُ اللَّهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْ زِيارَتِكُمْ، وَ السَّلامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكاتُهُ.
درود بر تو ای کسی که خداوند متعال در کتابش از تو به نیکی یاد کرده و فرموده است: و در این کتاب از اسماعیل یاد کن که او راستگوی وعده بود و پیامبری فرستاده شده بود. خانواده خود را به نماز و زکات فرمان می داد و نزد پروردگارش پسندیده بود.
درود بر تو ای کسی که خداوند از نسل تو، محمد(ص) سرور پیامبران و خاتم رسولان را قرار داد. درود بر تو و بر پدرت ابراهیم خلیل الله، و بر برادرت اسحاق پیامبر خدا.
درود بر تو و بر همه پیامبران خدا که در این سرزمین مبارک و عظیم آرمیده اند.
درود بر تو و بر مادر پاک و صبورت هاجر، و رحمت و برکات خدا بر شما باد. خدایا ما را در زمره یاران تو و تحت پرچم محمد(ص) و خاندانش محشور کن. این دیدار را آخرین زیارتمان قرار مده. درود و رحمت و برکات خدا بر شما باد.
پس دو ركعت نماز زيارت بخوان، و ثوابش را به آن حضرت اهدا كن.