در روایات نیز فراوان از تاریخ و فضیلت کعبه، یاد شده است که به چند نمونه اشاره می شود:
1- پيامبر خدا (ص) فرمودند: خداوند، جبرئيل (ع) را نزد آدم و حوّا (ع) فرستاد و به آن دو فرمود: «براى من، خانه اى بسازيد». جبرئيل (ع) برايشان نقشه كشيد. آدم، حفر می كرد و حوّا [خاك را] منتقل می كرد، تا اين كه به آب رسيد. از زير آن، ندا آمد: «بس است، اى آدم!». پس چون خانه را ساختند، خداوند به او وحى فرمود كه بر گِرد آن، طواف كند و به او گفته شد: «تو اوّلين طواف کننده هستى و اين، اوّلين خانه است». سپس قرن ها گذشت، تا آن كه حضرت نوح (ع)، کعبه را ديدار كرد و سپس قرن ها گذشت تا آن كه حضرت ابراهيم (ع)، پایه هاى آن را برافراشت.
2- ابو خديجه می گوید: به امام صادق (ع) گفتم: چرا كعبه را بيت عتيق (خانه آزاد) نام نهاده اند؟ فرمود: «خانه كعبه، دُرّى سفيد بود که خداوند، آن را به آسمان برد و پايه اش باقى ماند و آن، در مقابل اين خانه است و هر روز، هفتاد هزار فرشته وارد آن می شوند كه هرگز دوباره به سوى آن باز نمی گردند. خداوند به ابراهيم و اسماعيل (ع) فرمان داد كه كعبه را بر همان پايه ها بنا نهند».
3- امام صادق (ع) نیز فرمودند: جايگاه كعبه، سرزمينى مرتفع و سفيد بود كه همچون خورشيد و ماه می درخشيد، تا آن كه از دو فرزند آدم، يكى ديگرى را كشت. پس آن خانه، سياه شد. چون آدم فرود آمد، خداوند همه جاى آن زمين را براى او بالا آورد، تا آن را ديد. سپس فرمود: «همه اين، از آنِ توست». گفت: خدايا! اين زمينِ سفيدِ درخشان چيست؟ فرمود: «آن، زمين من است».
4- امام على (ع) - درباره آيه «إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ؛ يقيناً اوّلين خانه اى كه براى مردم بنا شده، همان است كه در مكّه است» - فرمود: اوّلين خانه اى كه براى مردم قرار داده شد و خجسته بود و در آن هدايت و رحمت و بركت بود، كعبه بود و ابراهيم، نخستين كسى بود كه آن را بنا كرد. سپس قومى از عرب آن را ساختند. سپس ويران شد و قريش، دوباره آن را بنا كردند.