ناودان يا ميزاب الرحمه
ناودان طلا كه روى بام كعبه به سمت درون حجر اسماعيل نصب شده، مورد علاقه خاص مردم است. اين علاقه به ويژه در وقت آمدن نزولات آسمانى و در حالى كه باران از آنجا به داخل حجر می ريزد، آشكار می شود، به طورى كه اگر مأموران مراقبت نكنند، ممكن است كسانى زير دست و پا، له شده و از بين بروند.
ناودان و معجزه اي از پيامبر
در كتاب هاى فقهى، محراب امامان معصوم (ع) يكى از راه هاى تشخيص قبله، معرفى شده است. محقق كركى نیز در جامع المقاصد می گويد: بر اساس فرمایش شخص پيامبر اکرم (ص) که فرمودند: «محرابى على الميزاب؛ محراب من در مقابل[ضلع] ناودان (كعبه) است»؛ پيامبر اکرم (ص) [در مسجدالنبي] که ساخته دست خود ایشان است، یکی از معجزات باقیمانده از ایشان است.
آب ميزاب (ناودان كعبه) و شفاى بيماران
ناودان كعبه در جهت شمال كعبه قرار دارد و آب بارانِ بام كعبه به واسطه آن به درون حجر اسماعيل می ريزد، اين آب براى شفاى بيماران مؤثر است. چنانچه نقل شده است: آب ناودان كعبه، بيمار را شفا می دهد.
برقى (ره) به اسنادش از صارم نقل می كند: يكى از برادران ما در مكه بيمار شد و آنقدر بيمارى او شدت گرفت كه به حالت احتضار افتاد. امام صادق (ع) را در راه ديدم حضرت فرمود: صارم، فلانى چگونه است؟ گفتم: در حال جان دادن است. فرمود: اگر من به جاى تو می بودم به او آب ميزاب می خورانيدم. به جستجوى آب رفتم، ولى فايده نداشت؛ چون كسى آن را نداشت. در اين حال بودم كه ناگهان ابرى نمايان شد و رعد و برقى زد و باران آغازيدن گرفت. به مسجد آمدم، كسى را يافتم كه ظرفى داشت. به او يك درهم دادم و ظرف را از وى ستاندم و مقدارى آب ناودان را فراهم كرده، به سرعت سراغ او رفتم و آب ميزاب را به وى خورانيدم. چيزى نگذشت كه سلامتى خود را باز يافت.
ناودان در گذر زمان
براى خارج ساختن آب باران از بام كعبه، ميان شمال و غرب بام، ناودانى نصب شد كه آب را به داخل حِجر اسماعيل (ع) هدايت كند.
از آنجا كه كعبه تا 35 سال بعد از ولادت حضرت رسول (ص) مسقف نبود، تا اين سال، ناودان هم نداشت. از اينرو نخستين ناودان را قريش در آن سال از چوب تراشيدند و بر بام کعبه نصب كردند. در طول سال ها، حكام و امرا ناودان هايى از مس و نقره و گاه طلا اندود شده، ساختند. تعويض يا تعمير مكرر ناودان به دو علت بوده است:
يكى اين كه: ناودان خراب می شده و ناگزير می بايست آن را با ناودانى ديگر جايگزين ساخت.
ديگر آن كه شاهان و اميران و ثروتمندان مسلمان، ناودان هايى نو به كعبه تقديم می كردند و به ناگزير اين ناودان هاى نو جايگزين ناودان هاى قديمی می شد.
به نوشته ازرقى نخستين بار وليد بن عبدالملك آن را با طلا پوشاند. در سال 537 نيز رامشت بن حسين ايرانى، ناودان تازه اى ساخت و در سال 539 آن را نصب كرد. در سال 1417 ق. كه در كعبه تعميرات اساسى و گسترده صورت گرفت و ميزاب نیز تعویض گردید.