وى فرزند هاشم بن عبد مناف بن قُصىِّ بن كِلاب است. مادرش «سَلْمى» دختر عمرو بن زيد بود. كنيه عبدالمطّلب «ابو الحارث» و نامش «شيبة الحمد» بود. او پس از مرگ عمويش مطّلب، همه كاره قريش شد و چاه زمزم را مجدداً حفر و مردم را به يگانگى خداوند و پرستش او و ترك بت ها دعوت كرد. سنت هاى پسنديده و نيكى را در دوران جاهلى به جاى گذاشت كه بسيارى از آنها در دوران اسلام نيز پا بر جا ماند. در زمان او، ابرهه با سپاه فيل به مكه روى آورد. گويند وى نخستين كسى بود كه در غار حرا به اعتكاف می پرداخت و در تمام ماه مستمندان را اطعام می كرد.
او فردی با شخصيت در شهر مكه بود كه ميان عرب ها، نفوذى فراوان داشت. عبدالمطّلب دو سال سرپرستى رسول خدا (ص) را عهده دار بود. برخى از اعمال او كه به احتمال قريب به يقين، برگرفته از سنّت های ابراهيمى (ع) و از مكتب حُنَفا بود، که حتى اسلام نيز شمارى از آنها را تأييد كرده است. سنت هایی مانند هفت شوط بودن طواف يا ميزان ديه كه برابر با ۱۰۰ شتر است. عبدالمطّلب را بايد يكى از احياگران آيين ابراهيمى (ع) دانست. مدفن وى در نزديكى قبر ابوطالب است. قبر عبدالله بن زبير نيز در كنار او، در زير يك گنبد قرار داشته است.
زيارت عبدالمطّلب
السَّلامُ عَلَيْكَ يا سَيِّدَ الْبَطْحاءِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يا مَنْ ناداهُ هاتِفُ الْغَيْبِ بِأَكْرَمِ نِداءٍ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ إِبْراهِيمَ الْخَلِيلِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يا وارِثَ الذَّبِيحِ إِسْماعِيلَ،
السَّلامُ عَلَيْكَ يا مَنْ أَهْلَكَ اللَّهُ بِدُعائِهِ أَصْحابَ الْفِيلِ، وَ جَعَلَ كَيْدَهُمْ فِي تَضْلِيلٍ، وَ أَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْراً أَبابِيلَ، تَرْمِيهِمْ بِحِجارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ، فَجَعَلَهُمْ كَعَصْفٍ مَأْكُولٍ،
درود بر تو ای سرور سرزمین بطحاء (مکه)، درود بر تو ای کسی که هاتف غیب با گرامی ترین ندا او را خواند، درود بر تو ای فرزند ابراهیم خلیل، درود بر تو ای وارث ذبیح (قربانی) اسماعیل.
درود بر تو ای کسی که خداوند به دعای او اصحاب فیل را هلاک کرد و نیرنگشان را در گمراهی قرار داد و بر آنان پرندگانی گروه گروه فرستاد که سنگ هایی از گل سخت بر آنان می افکندند و آنان را چون کاه خورده شده گردانید.
السَّلامُ عَلَيْكَ يا مَنْ تَضَرَّعَ فِي حاجاتِهِ إِلَى اللَّهِ، وَ تَوَسَّلَ فِي دُعائِهِ بِنُورِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يا مَنِ اسْتَجابَ اللَّهُ دُعاءَهُ، وَ نُودِىَ فِي الْكَعْبَةِ، وَ بُشِّرَ بِالْإِجابَةِ فِي دُعائِهِ، وَ أَسْجَدَ اللَّهُ الْفِيلَ إِكْراماً وَ إِعْظاماً لَهُ،
السَّلامُ عَلَيْكَ يا مَنْ أَنْبَعَ اللَّهُ لَهُ الْماءَ حَتّى شَرِبَ وَ ارْتَوى فِي الْأَرْضِ الْقَفْراءِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ الذَّبِيحِ وَ أَبَا الذَّبِيحِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يا ساقِيَ الْحَجِيجِ وَ حافِرَ زَمْزَمَ، السَّلامُ عَلَيْكَ يا مَنْ جَعَلَ اللَّهُ مِنْ نَسْلِهِ سَيِّدَ الْمُرْسَلِينَ وَ خَيْرَ أَهْلِ السَّماواتِ وَ الْأَرَضِينَ،
درود بر تو ای کسی که در نیازهایش به سوی خدا تضرع کرد و در دعایش به نور رسول خدا توسل جست. درود بر تو ای کسی که خداوند دعایش را اجابت کرد و در کعبه ندا داده شد و به اجابت دعایش بشارت داده شد و خداوند فیل را به اکرام و بزرگداشت او به سجده انداخت.
درود بر تو ای کسی که خداوند برای او آب جاری ساخت تا در زمین خشک نوشید و سیراب شد. درود بر تو ای پسر ذبیح و پدر ذبیح، درود بر تو ای سیراب کننده حاجیان و حفر کننده زمزم. درود بر تو ای کسی که خداوند از نسل او سید المرسلین و بهترین اهل آسمان ها و زمین ها را قرار داد.
السَّلامُ عَلَيْكَ يا مَنْ طافَ حَوْلَ الْكَعْبَةِ وَ جَعَلَهُ سَبْعَةَ أَشْواطٍ، السَّلامُ عَلَيْكَ يا مَنْ رَأى فِي الْمَنامِ سِلْسِلَةَ النُّورِ وَ عَلِمَ أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يا شَيْبَةَ الْحَمْدِ، السَّلامُ عَلَيْكَ وَ عَلى آبائِكَ وَ أَجْدادِكَ وَ أَبْنائِكَ جَمِيعاً وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكاتُهُ.
درود بر تو ای کسی که هفت بار گرد کعبه طواف کرد. درود بر تو ای کسی که در خواب زنجیره نور را دید و دانست که از اهل بهشت است. درود بر تو ای شیبه الحمد (دارای موی سپید ستوده). درود بر تو و بر پدران و اجداد و فرزندان تو همگی، و رحمت و برکات خداوند بر شما باد.