چهره شاخص ديگر، ابوطالب فرزند عبدالمطّلب و عموى پيامبر (ص) و پدر گرامى امام على (ع)، طالب، عقيل، جعفر، امّ هانى و جُمانه است. او در پس پرده تقيّه توانست حمايتى قابل ستايش از رسول خدا (ص) در برابر فشار مشركان از خود نشان دهد.
او در برابر تهديدهاى قريش، حاضر نشد رسول خدا (ص) را به آنان تسليم كند و حمايت آشكار خود را از آن حضرت در همه مراحل اعلام كرد. داستان تبعيد بنى هاشم و خاندان ابوطالب در «شعب ابى طالب» در منابع تاريخى ثبت و ضبط است.
ايمان ابوطالب به اسلام يقينى است و تاكنون رساله ها و كتب متعدّدى از سوى محدّثان و محقّقان شيعه درباره اين موضوع به رشته نگارش درآمده است. اشعار زيادى از ابوطالب بر جاى مانده كه، علاوه بر ايمان عميق او، نشان دهنده چهره ادبى اين بزرگمرد هاشمى است.
اين اشعار، ضمن ديوان وى كه در قرن سوم فراهم آمده، موجود و به چاپ رسيده است. بر اساس اسناد دقيق تاريخى، وى بزرگترين حامى پيامبر (ص) در سال هاى خفقان در مكه بود. ابوطالب در همان آغاز بعثت، فرزندانش على و جعفر را به خدمت رسول خدا (ص) فرستاد و خود نيز تا سال دهم بعثت كه زنده بود، هرگز در دفاع از آن حضرت كوتاهى نكرد.
او را كنار قبر پدر گرامىاش جناب عبدالمطلب به خاك سپردند. بر مقبره آن دو، گنبد و بارگاهى ساختند كه در ۱۳۲۵ ق. تعمير و بازسازى شد.
زيارت حضرت ابوطالب
السَّلامُ عَلَيْكَ يا سَيِّدَ الْبَطْحاءِ وَ ابْنَ رَئِيسِها، السَّلامُ عَلَيْكَ يا وارِثَ الْكَعْبَةِ بَعْدَ تَأْسِيسِها، السَّلامُ عَلَيْكَ يا كافِلَ الرَّسُولِ وَ ناصِرَهُ، السَّلامُ عَلَيْكَ يا عَمَّ الْمُصْطَفى وَ أَبَا الْمُرْتَضى، السَّلامُ عَلَيْكَ يا بَيْضَةَ الْبَلَدِ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الذَّابُّ عَنِ الدِّينِ، وَ الْباذِلُ نَفْسَهُ فِي نُصْرَةِ سَيِّدِ الْمُرْسَلِينَ، السَّلامُ عَلَيْكَ وَ عَلى وَلَدِكَ أَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكاتُهُ.
درود بر تو ای سرور سرزمین بطحاء و فرزند رئیس آن. درود بر تو ای وارث کعبه پس از بنیانگذاری آن. درود بر تو ای کفیل و یاور رسول خدا. درود بر تو ای عموی مصطفی و پدر مرتضی. درود بر تو ای گرانمایه شهر (مکه). درود بر تو ای مدافع دین و بذل کننده جان در یاری سید المرسلین. درود بر تو و بر فرزندت امیرالمؤمنین، و رحمت و برکات خداوند بر شما باد.