خديجه بنت خويلد بن اسد بن عبدالعزّى بن قصىّ بن كلاب، همسر گرامى پيامبر (ص)، نخستين زنى است كه مسلمان شد و با مال و ثروت خويش پيامبر اکرم (ص) را يارى كرد.
علاقه اى كه پيامبر به ايشان داشت، به هيچ يك از همسران ديگرش نداشت. روايات زيادى از آن حضرت در مورد اوصاف و القاب حضرت خديجه (س) نقل شده است؛ از جمله: «أَفْضَلُ نِساءَ أَهْلَ الْجَنَّةَ خَدَيجَة…»
در جاى ديگر می فرمايد: «همانا من خديجه را بر زنان امّتم برترى می دهم، همانگونه كه مريم بر زنان عالم برترى داده شد. به خداوند سوگند كه بهتر از خديجه، پس از او براى من جايگزين نكرد… او ايمان آورد و هنگامى كه مردم مرا تكفير و تكذيب كردند، او مرا تأييد كرد. هنگامى كه مردم مالشان را از من دريغ كردند، او اموالش را در اختيار من گذاشت. خداوند از او فرزندانى به من عطا كرد در حالى كه از زنان ديگر نداد».
شب هاى تاريك راه خانه خديجه تا غار حِرا، به روزى روشن از اخلاص و اميد و فداكارى بدل شد. كوه بزرگ نور، كه امروزه بعضى از مردان نيز از صعود به آن عاجزند، در سايه اخلاص و فداكارى و عظمت گام هاىخديجه كوچك می نمود.
آن بانوى فداكار، به رغم آن همه ثروت و مكنت، سه سال در شعب ابی طالب، گرسنه در كنار پيامبر (ص) ماند و آرامشِ جان او بود. سرانجام نيز در پايان آن محاصره وفات يافت و پيامبر (ص) او را در قبرستان حَجُون به خاك سپردند. گويا نخستين بار در سال ۹۰۵ ق «محمد بن سليمان چركسى» امين الدفاتر مصر در دوران سليمان قانونى، پادشاه عثمانى، گنبد و قبه ای از سنگ شميسى بر قبر خديجه (س) ساخت كه پيش از آن، تابوتى چوبين و ضريحى بر روى قبر او بود.
روى قبر نيز صندوقى با پارچه اى فاخر گذاشت و خادمى براى آن معين كرد و حقوقى براى او تعيين كرد. اين بقعه در سال ۱۲۴۲ ق بار ديگر تجديد بنا شد كه تا زمان تأليف كتاب «افادة الانام» در ميانه قرن سيزدهم باقى بوده است. عبدالله غازى، نويسنده كتاب مزبور می نويسد: پارچه سبز رنگى روى قبر حضرت خديجه (س) است و اين پارچه را مادر عباس پاشا در سال هزار و دويست و شصت و اندى فرستاد.
به هر روى، تا اين اواخر، قبر منسوب به حضرت خديجه (س) بقعهه اى بوده است كه وهابی ها آن را خراب كردند. همين طور بقعه هاى ديگرى روى برخى از مزارهاى ديگر وجود داشته كه پس از تسلّط وهابی ها تخريب شده است.
گفتني است روى قبور منسوب به اجداد پيامبر (ص) نيز بقعه هايى بوده است.
زيارت حضرت خديجه
السَّلامُ عَلَيْكِ يا امَّ الْمُؤْمِنِينَ، السَّلامُ عَلَيْكِ يا زَوْجَةَ سَيِدِ الْمُرْسَلِينَ، السَّلامُ عَلَيْكِ يا امَّ فاطِمَةَ الزَّهْراءِ سَيِّدَةِ نِساءِ الْعالَمِينَ، السَّلامُ عَلَيْكِ يا أَوَّلَ الْمُؤْمِناتِ، السَّلامُ عَلَيْكِ يا مَنْ أَنْفَقَتْ مالَها فِي نُصْرَةِ سَيِّدِ الْأَنْبِياءِ، وَ نَصَرَتْهُ مَا اسْتَطاعَتْ وَ دافَعَتْ عَنْهُ الْأَعْداءَ، السَّلامُ عَلَيْكِ يا مَنْ سَلَّمَ عَلَيْها جَبْرَئِيلُ،وَ بَلَّغَهَا السَّلامَ مِنَ اللَّهِ الْجَلِيلِ، فَهَنِيئاً لَكِ بِما أَوْلاكِ اللَّهُ مِنْ فَضْلٍ، وَ السَّلامُ عَلَيْكِ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكاتُهُ.
درود بر تو ای مادر مؤمنان، درود بر تو ای همسر سرور فرستادگان، درود بر تو ای مادر فاطمه زهرا سرور زنان جهانیان، درود بر تو ای نخستین مؤمنه، درود بر تو ای کسی که مالش را در یاری سرور پیامبران انفاق کرد و تا آنجا که توانست او را یاری نمود و از او در برابر دشمنان دفاع کرد، درود بر تو ای کسی که جبرئیل بر او سلام فرستاد و سلام خداوند بزرگ را به او رساند، پس گوارا باد بر تو این فضیلتی که خداوند به تو عطا فرمود، و درود و رحمت و برکات خداوند بر تو باد.