کوه ثور

اهمیت كوه ثور

اهميت کوه ثور از اين رو است كه پيامبر گرامی اسلام (ص)، هنگام هجرت به يثرب در غاري بر بالاي اين كوه، سه روز پنهان شد. ايشان با آگاهي از تصميم مشركان براي قتل خويش، حضرت علي (ع) را در رختخواب خود گزارد و راهي يثرب گشت. ايشان همراه ابوبكر با راهنمايي جبرئيل براي فريب مشركان به سوي کوه ثور در جهت مخالف مسير يثرب رفت و در غار ثَور پنهان شد.

مشركان با بهره گيري از متخصصان رديابي همچون كُرز بن علقمه، به تعقيب ايشان پرداختند و ردّ پا را تا دهانه غار ثَور پي گرفتند. اما تخم‌‌گذاري پرندگان و آشیانه این پرندگان دقیقا جلوی ورودی غار، تنيده شدن تار عنكبوت و روييدن گياهي كم دوام بر در غار، که به عنایت پروردگار صورت گرفته بود، مشركان را از يافتن پيامبر نااميد كرد.

رسول خدا (ص) پس از اقامتي سه روزه در اين غار راهي يثرب (مدینه) شدند. گويا تردد در مسيري كه پيامبر اکرم (ص)، هنگام هجرت براي صعود به این كوه انتخاب كرده بود، مشكل بود و از اين رو، پاهاي ايشان هنگام صعود دچار خونريزي شده بود.

دعا در كوه ثور

کوه ثور از مكان‌هاي استجابت دعا به ويژه هنگام ظهر دانسته شده است و نماز خواندن در غار ثَور استحباب دارد. شيخ مرتضي انصاري، دانشمند و فقیه بزرگ و گرانقدر شيعي، در مناسك خود، دعايي ويژه قرائت در کوه ثور آورده است.

 «اللَّهُمَّ بِجاهِ مُحَمَّدٍ وَ أَمِينِهِ وَ صِدِيقِهِ يَسِّرْ امُورَنا، وَ اشْرَحْ صُدُورَنا، وَ نَوِّرْ قُلُوبَنا، وَ اخْتِمْ بِالْخَيْرِ امُورَنا، اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ‏ سِرِي وَ عَلانِيَتِي فَاقْبَلْ مَعْذِرَتِي، وَ تَعْلَمُ حاجَتِي وَ تَعْلَمُ ما فِي نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي ذُنُوبِي، فَإِنَّهُ لا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلّا أَنْتَ. اللَّهُمَّ إِنِي أَوْدَعْتُ‏ فِي هذَا الْمَحَلِّ الشَّرِيفِ مِنْ يَوْمِنا هذا إِلى‏ يَوْمِ الْقِيامَةِ خالِصاً مُخْلِصاً، أَنِي أَشْهَدُ أَنْ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ، وَ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ».

«خدایا! به حق محمد(ص) و امین و راستگویش، کارهای ما را آسان کن، سینه هایمان را گشاده نما، دل هایمان را نورانی کن و پایان کارهایمان را به خیر و نیکی مقرر فرما. پروردگارا! تو راز و آشکار مرا می دانی، پس عذر مرا بپذیر؛ تو حاجت مرا می دانی و آنچه در درونم است می شناسی، پس گناهانم را ببخش، چرا که جز تو کسی گناهان را نمی آمرزد. خدایا! من از امروز تا روز قیامت، در این مکان شریف، با خلوص و اخلاص، گواهی می دهم که هیچ معبودی جز الله نیست و محمد(ص) بنده و فرستاده ی اوست.»

موقعیت كوه ثور

کوه ثور كوهى است كه در پايين شهر مكّه، به ارتفاع 759 متر از سطح دريا، در جنوب مكه و در سه كيلومتري مسجدالحرام و روبه‌روي كوه نور و غار حراء قرار دارد. اين كوه از سنگ هايي به رنگ هاي طلايي، نقره اي و زغالي تشكيل شده است.

غار ثور

بر فراز كوه، دو غار نزديك به هم وجود دارد كه هر دو مخفیگاه پيامبر (ص) هنگام هجرت به يثرب شمرده شده اند. با توجه به همراهي ابوبكر و نيز عامر بن فهيره، راهنماي مسير، با ايشان، می توان گفت غارِ گسترده تر، جايگاه اختفا بوده است. طول و عرض اين غار 5/ 3 متر مربع و ارتفاع آن 30 /1 متر است. آيه 40 سوره توبه كه در آن، خداوند از ياري رساندن به پيامبر اکرم گزارش می دهد، به اين رويداد در این غار اشاره دارد.