جبل الرَّحْمَه

جبل الرَّحْمَه

«جبل الرحمه» نام كوهي در شمال شرقي عرفات و در 10 كيلومتري مكه است كه از سطح دريا 340 متر يا 372 متر ارتفاع دارد. اين كوه از ديگر كوه ‏هايي كه آن منطقه را در حصار خود گرفته، مستقل است و از پاره ‌سنگ هاي جدا از هم تشكيل شده است.

از اين كوه با نام هاي متعدد ياد شده است؛ همچون: عرفه، عرفات، جبل ألال يا إلال به سبب مشاهده شدن سراب در روزهاي گرم بر فراز آن يا به اين سبب كه حاجيان با ديدن اين كوه شتابان حركت می كنند تا به موقف برسند، نابِت به معناي روييدني، جبل  الدعاء به جهت قرائت دعا پيرامون آن، و «قُرَين» به معناي شاخ كوچك.

محل توقف پيامبر (ص) و امام حسين (ع)

در پايين اين كوه و جايي كه بعدها مسجدي كوچك با نام «مسجد الصخرات» ساخته شد، پيامبر (ص) در روز عرفه (نهم ذی حجه) تا هنگام غروب وقوف كرد و به دعا و تضرع پرداخت. از اين رو، به پيروي از ايشان، حاجيان نيز در روز عرفه پيرامون اين كوه گرد می آيند. اين مكان را موقف پيامبران ديگر همچون حضرت ابراهيم (ع) نیز دانسته اند. به گزارشي، پيامبر (ص) خطبه معروف حجة الوداع را در روز نهم ذی حجه سال دهم ق. و نيز امام حسين (ع) دعاي معروف روز عرفه را كنار اين كوه قرائت كردند.

حكم صعود به جبل الرحمه

از ديدگاه فقه اماميه، صعود به كوه عرفه هنگام وقوف مكروه است؛ اما توقف و دعا و تضرّع در دامنه كوه به پيروي از پيامبر (ص)، كاري نيكو دانسته شده است. اهل سنت نيز همانند شيعيان، وقوف بر اين كوه را خلاف سنت دانسته و از استحباب وقوف در موقف پيامبر (ص) سخن گفته و خواندن دعا هنگام ديدن اين كوه را مستحب شمرده اند. تنها برخي همچون طبري و ماوردي، صعود بر اين كوه را مستحب شمرده اند.

جبل الرحمة در حال حاضر

اكنون ستوني مكعب به ارتفاع 4 متر و عرض 80 /1 متر قرار دارد كه از دور ديده مي‏شود. امروزه شماري فراوان از زائران، از كوه جبل الرحمه بالا مي‏ روند و گاه اين كوه چندان از حاجيان سفيدپوش پر مي‏ شود كه از فاصله دور مانند يك كوه برفي خودنمايي مي‏ كند. يادداشت هاي فراوان به زبان هاي گوناگون روي سنگ هاي جبل الرحمه نوشته شده است. در پيرامون اين كوه، بسياري از دستفروش ‏ها، انگشتر و تسبيح و ديگر خواستنی هاي زائران را عرضه می كنند. موقف حاجيان ايراني نزديك همين كوه است.