مسجد نمره يا مسجد حضرت ابراهيم (ع)
نَمِره نام كوهى در عرفات است كه در نزديكى آن، مسجدى به نام نَمِرَه يا «عَرَفه» بنا شده است. به روايتى، حضرت ابراهيم (ع) در اين مكان وقوف كرده و به نماز و عبادت ايستادند.
پيامبر خدا (ص) روز عرفه را در «نَمِرَه»، نزديكى عرفات، كنار سنگ بزرگى فرود می آمدند. اين سنگ، صخره اى در سمت راست عرفات بود. بعدها «مسجد نَمِرَه» را در مكان مورد نظر ساختند. محل وقوف رسول خدا (ص)، همان محل وقوف حضرت ابراهيم (ع) بوده است.
این مسجد در گذر تاريخ
مسجد نَمِره در قرن دوم هجرى و در دوره منصور عباسى بنا شده و پس از آن همواره مورد توجه مورّخان و سفرنامه نويسان بوده است. محتمل است كه مسجد از قرن نخست هجری برپا شده و در دوران حکومت منصور دوانیقی بازسازى شده باشد. مساحت مسجد در عهد مهدى عباسى، حدود هشت هزار متر مربع بوده و اين نشانه اهميتى است كه اين مسجد در قرن دوم هجرى براى مسلمانان داشته است. مسجد نمره در سال 559 قمرى به دست جمال الدين اصفهانى وزير بازسازى شد و مساحت آن تا حدود 14400 متر افزايش يافت. گويا اين مسجد در آن زمان، بدون سقف و رواق بوده است؛ سپس در روزگار عثمانی ها رواق هايى براى آن ساخته شد.
چه مقدار از مسجد، داخل عرفات است؟
مسجد نمره در ابتداى عرفات و در سمت غرب عرفات است و در نوار مرز غربى عرفات و مشعر واقع شده است. نصف آن كه سمت قبله است، خارج از عرفات و نيمى ديگر در محدوده عرفات است. حاجیان در ساعات وقوف (از اذان ظهر تا غروب) بهتر است احتياط كرده، به آن مسجد نروند تا مبادا، از محدوده عرفات خارج نشوند.