مسجدالجنّ يا مسجد الحرس
مسجد جنّ از مساجد كهن و شناخته شده مكه است. اين مسجد در پايين كوه حَجون، به سمت حرم و كمي بعد از قبرستان ابوطالب واقع است. خيابان كوچكى در كنار و غرب اين مسجد با نام «شارع مسجد الجن» وجود دارد كه هنوز تابلوى قديمى آن بر ديوار نصب است. شرق آن نيز خيابان مسجدالحرام است و مسجد جن تقريباً در محلّ تلاقى اين دو خيابان واقع شده است. در بازسازى جديد، مساحت آن به ۶۰۰ متر مربع رسيده است. بناى مسجد محكم است و مناره اى در ركن شمال شرقى دارد.
در مورد دلیل نامگذاری این مسجد به مسجد جن، دو روایت نقل شده است:
اول: خداوند متعال آيات سوره جن را در اين مكان بر پيامبر (ص) نازل كرد.
دوم: پیامبر اکرم (ص) در حال بازگشت از طائف، پس از طى مسيرى طولانى، با قلبى شكسته و نااميد از هدایت مردم، در جاى اين مسجد، كه به «نخله» معروف بود، كنار نخل خرمايى نشست و نيمه شب به عبادت و تلاوت قرآن پرداخت. در اين حال، هفت نفر از جنيان با شنيدن صداى قرآن متوقف شده و آيات الهى را به گوش ساير جنيان رسانيدند؛ پيامبر (ص) پس از آن نيز چندين بار همراه «عبداللَّه بن مسعود» به اين مكان می آمد و آيات قرآن را بر جنيان می خواند. در يكى از شب ها سوره جن بر پيامبر (ص) نازل شد و خداوند آن حضرت را از اسلام جنيان خبر داد.
مسجد الجن در طول تاريخ
از تاريخ بناى اوليه اين مسجد اطلاعى در دست نيست، اما می دانيم كه مسجد در قرن دوم و پس از آن سرِ پا بوده، و به همين نام شناخته می شده است. مورّخان نیز در طول قرون مختلف، از این مسجد به همین نام ياد كرده اند. اين مسجد در سال ۱۱۱۲ قمری در حالى كه به دليل سيل هاى مكرر از ميان رفته بود، بازسازى و ساخته شد. در اين بازسازى، محراب مسجد قديم را از زير خاك بيرون آوردند. مسجد قبّه اى هم داشته كه به نوشته غازى در سال ۱۳۴۳ ق منهدم شده است.
نام هاي ديگر اين مسجد و وجه تسميه آنها
• از نام هاى ديگر اين مسجد، «مسجد الحَرَس» است. اين نام به نقل از ازرقى است و از آن بابت است كه محافظان شهر مكه كه در شهر گشت شبانه داشتند، به اين نقطه آمده و در آنجا با چهره هاى شناخته شده و برگزيده قبايل و حُرّاس ديگر از شِعْب عامر و ثَنيّة المَدَنييّن ديدار می كردند.
• برخى ناميده شدن آن را به «مسجدالبيعه» به دليل بيعت برخی جنیان با حضرت رسول (ص) دانسته اند.